Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy

Rozliczenia składek na Fundusz Pracy (FP) oraz Fundusz Solidarnościowy (FS) to stały element comiesięcznych obowiązków kadrowo-płacowych. W 2026 roku ogólne zasady naliczania tych składek pozostają spójne z latami ubiegłymi, jednak zmieniają się kwoty bazowe, od których zależy obowiązek ich opłacania.

Poniżej znajdziesz uporządkowane informacje, które pomogą Ci bezbłędnie ustalić, kiedy musisz naliczyć składki na FP i FS, a kiedy możesz skorzystać z ustawowych zwolnień.

Czym są i ile wynoszą składki na FP i FS w 2026 roku?

Fundusz Pracy służy przede wszystkim finansowaniu zasiłków dla bezrobotnych oraz programów aktywizacji zawodowej. Z kolei Fundusz Solidarnościowy wspiera osoby z niepełnosprawnościami oraz emerytów i rencistów.

Obie składki są w całości finansowane ze środków płatnika (pracodawcy lub przedsiębiorcy) - nie potrąca się ich z wynagrodzenia brutto pracownika.

Minimalne wynagrodzenie w 2026 r. wynosi 4 806 zł brutto.

Tabela 1. Stopy procentowe składek w 2026 roku

Składki te wykazuje się łącznie w deklaracji rozliczeniowej ZUS DRA i opłaca jednym przelewem na mikrorachunek składkowy, razem z pozostałymi ubezpieczeniami społecznymi i zdrowotnymi. Jeśli chcesz upewnić się, jak wyglądają wszystkie składki ZUS dla przedsiębiorców w 2026 roku, warto zweryfikować aktualne wskaźniki.

Podstawa wymiaru składek - jak prawidłowo obliczyć?

Zasadą jest, że składki na FP i FS ustala się od tej samej podstawy, co składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (bez stosowania rocznego limitu 30-krotności).

Obowiązek opłacania składek na FP i FS powstaje jednak tylko wtedy, gdy łączna podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne danej osoby w przeliczeniu na okres miesiąca wynosi co najmniej równowartość minimalnego wynagrodzenia za pracę.

Ważne zasady ustalania obowiązku:

• Pracownicy etatowi: Jeśli pracownik zarabia minimalną krajową lub więcej, składki na FP i FS są obowiązkowe.

• Zleceniobiorcy: Należy zsumować wszystkie przychody stanowiące podstawę składek społecznych. Jeśli suma osiągnie próg minimalnego wynagrodzenia, powstaje obowiązek zapłaty FP i FS.

• Przedsiębiorcy: Osoby opłacające tzw. Duży ZUS (podstawa to 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia) zawsze przekraczają próg minimalnego wynagrodzenia, więc opłacają FP i FS.

Kto jest zwolniony z opłacania składek na Fundusz Pracy i Solidarnościowy?

Przepisy przewidują szereg wyłączeń, które pozwalają na legalne obniżenie kosztów zatrudnienia. Zwolnienia te mają charakter podmiotowy (zależą od wieku) lub przedmiotowy (zależą od statusu pracownika na rynku pracy).

Checklista: Kiedy nie płacisz składek na FP i FS?

• Kryterium wieku: Zwolnienie przysługuje bezterminowo za osoby, które osiągnęły wiek 55 lat (kobiety) lub 60 lat (mężczyźni).

• Powrót z urlopu macierzyńskiego/wychowawczego: Pracodawca nie opłaca składek przez 36 miesięcy za pracowników powracających z urlopu macierzyńskiego, urlopu na warunkach urlopu macierzyńskiego, urlopu rodzicielskiego lub wychowawczego.

• Zatrudnienie bezrobotnego do 30. roku życia: Zwolnienie przysługuje przez 12 miesięcy, jeśli pracownik został skierowany do pracy przez Powiatowy Urząd Pracy.

• Zatrudnienie bezrobotnego powyżej 50. roku życia: Zwolnienie przysługuje przez 12 miesięcy, jeśli pracownik przed zatrudnieniem był zarejestrowany w PUP jako bezrobotny przez co najmniej 30 dni.

Uwaga: Oba zwolnienia dotyczące bezrobotnych (do 30. i powyżej 50. roku życia) dotyczą wyłącznie zatrudnienia na podstawie umowy o pracę - nie obejmują zleceniobiorców.

• Preferencje dla przedsiębiorców: Osoby korzystające z ulg takich jak ulga na start lub Mały ZUS Plus (jeśli ich podstawa wymiaru jest niższa niż minimalne wynagrodzenie) nie opłacają składek na FP i FS. Warto przy tym pamiętać, że wakacje składkowe ZUS 2026 to kolejna forma legalnego obniżenia obciążeń, zwalniają ze składek społecznych i zwalniają z FP i FS, nie obejmują jedynie składki zdrowotnej. "

• Jeśli prowadzisz działalność i rozliczasz się ryczałtem, pamiętaj, że forma opodatkowania wpływa również na inne obszary rozliczeń - szczegóły znajdziesz w artykule Ryczałt 2026 - nowości i zasady.

Zbieg tytułów do ubezpieczeń a składki na FP i FS

Sytuacja komplikuje się, gdy pracownik jest zatrudniony u kilku pracodawców na część etatu lub łączy umowę o pracę z umową zleceniem w innej firmie.

Jeśli u żadnego z pracodawców podstawa wymiaru nie osiąga minimalnego wynagrodzenia, pracownik ma obowiązek złożyć każdemu z nich stosowne oświadczenie. Jeżeli łączna kwota podstaw ze wszystkich źródeł osiągnie lub przekroczy próg minimalnego wynagrodzenia, każdy z płatników ma obowiązek naliczyć i odprowadzić składki na FP i FS od wypłacanej przez siebie kwoty.

Aby uniknąć błędów w takich wyliczeniach, warto sięgnąć po sprawdzony kalkulator wynagrodzeń, który uwzględnia zbiegi tytułów do ubezpieczeń. Pomocny kontekst do zrozumienia mechanizmów zbiegów tytułów znajdziesz w artykule o składkach ZUS i ubezpieczeniach, gdzie omówiono m.in. sytuację łączenia JDG z etatem lub umową zlecenia.

Powiązane obowiązki pracodawcy - o czym jeszcze pamiętać?

Składki na FP i FS to tylko jeden z elementów rozliczeń kadrowo-płacowych. Pracodawcy, którzy zatrudniają co najmniej 50 pracowników, mają również obowiązek tworzenia Zakładowego Funduszu Świadczeń Socjalnych. W 2026 roku zmieniła się podstawa naliczenia odpisów - szczegóły znajdziesz w artykule ZFŚS 2026 bez tajemnic: nowe limity, pułapki i praktyczne porady dla każdego pracodawcy.

Warto też mieć na uwadze, że składka zdrowotna rozliczana jest odrębnie i podlega rocznemu rozliczeniu. Jeśli obsługujesz przedsiębiorców, sprawdź koniecznie zasady opisane w artykule roczne rozliczenie składki zdrowotnej - to temat, który co roku generuje wiele pytań i niedopłat.

Podsumowanie

Prawidłowe ustalanie obowiązku opłacania składek na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, zwłaszcza przy zbiegach tytułów do ubezpieczeń i stosowaniu zwolnień, wymaga od księgowych dużej precyzji. Aby zautomatyzować ten proces i zyskać pewność, że wszystkie parametry płacowe są zawsze zgodne z aktualnymi przepisami, warto wdrożyć Księgoboty. To inteligentne wsparcie, które samodzielnie weryfikuje warunki zwolnień i poprawność naliczeń w listach płac.

Możesz sprawdzić możliwości tego narzędzia w praktyce - załóż konto na ksiegoboty.pl i skorzystaj z 14-dniowego bezpłatnego okresu testowego.