Ryczałt 2026 – nowości i zasady

Jakie są limity i stawki ryczałtu na 2026 rok?

Prawo do opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w 2026 roku przysługuje przedsiębiorcom, których przychody w 2025 roku nie przekroczyły kwoty 8 517 200 zł. Limit ten stanowi równowartość 2 000 000 euro, przeliczoną po kursie NBP z 1 października 2025 roku, który wyniósł 4,2586 zł. Dla podatników rozliczających się kwartalnie limit wynosi 851 720 zł (200 000 euro). Do limitu 2 mln euro nie wlicza się kwot wynikających z ulgi na złe długi.

Wysokość podatku zależy od rodzaju prowadzonej działalności i właściwego grupowania PKWiU. Aktualną tabelę stawek i pełną listę przypisanych do nich grupowań PKWiU znajdziesz na oficjalnym portalu: biznes.gov.pl. Podstawą opodatkowania jest osiągnięty przychód, bez możliwości pomniejszenia go o koszty uzyskania przychodu. Warto pamiętać, że ryczałt to nie jedyna forma rozliczeń podatkowych wymagająca szczególnej uwagi przy zamknięciu roku - równie istotny jest temat podatku odroczonego w sprawozdaniach finansowych.

W 2026 roku obowiązują następujące stawki ryczałtu:

• 17% - stosuje się do wolnych zawodów, takich jak adwokaci, notariusze, radcy prawni, biegli rewidenci czy doradcy podatkowi, pod warunkiem osobistego wykonywania działalności.

• 15% - obejmuje usługi reklamowe, doradcze oraz finansowe.

• 14% - dotyczy usług medycznych, architektonicznych i technicznych.

• 12% - jest właściwe dla określonych usług IT, sklasyfikowanych w dedykowanych grupowaniach PKWiU.

• 10% - obowiązuje przy kupnie i sprzedaży nieruchomości.

• 8,5% - stosuje się do usług edukacyjnych oraz najmu prywatnego do kwoty 100 000 zł rocznie.

• 12,5% - to stawka dla nadwyżki przychodów z najmu prywatnego ponad 100 000 zł rocznie.

• 5,5% - obejmuje działalność wytwórczą i budowlaną.

• 3% - dotyczy działalności handlowej i gastronomicznej (z wyłączeniem sprzedaży alkoholu powyżej 1,5%).

• 2% - stosuje się do sprzedaży produktów rolnych z własnej uprawy.

  
  

Kto nie może wybrać ryczałtu i na co uważać?

W praktyce często pojawiają się wątpliwości dotyczące możliwości zastosowania ryczałtu. Przepisy wprost wykluczają z tej formy opodatkowania podmioty opłacające kartę podatkową, korzystające z okresowego zwolnienia od podatku dochodowego, a także przedsiębiorców prowadzących apteki, handel wartościami dewizowymi czy handel częściami do pojazdów mechanicznych. Ryczałtu nie mogą również wybrać osoby świadczące usługi na rzecz obecnego lub byłego pracodawcy, jeśli zakres tych usług odpowiada czynnościom wykonywanym wcześniej w ramach stosunku pracy.

Wyjątkiem, w którym ryczałt jest formą obowiązkową, jest najem prywatny. Wynajem, podnajem, dzierżawa i poddzierżawa prowadzona poza działalnością gospodarczą podlega wyłącznie ryczałtowi, bez konieczności składania dodatkowych oświadczeń. Należy jednak zachować ostrożność przy kwalifikacji najmu. Organy podatkowe mogą uznać wynajem za działalność gospodarczą, jeśli nosi on cechy zorganizowania, ciągłości i odpowiedniej skali. Rzetelne prowadzenie dokumentacji to podstawa nie tylko w kontekście ryczałtu, ale również przy rozliczaniu różnic inwentaryzacyjnych na koniec roku obrotowego.

Warto również zaznaczyć, że głośny projekt UD116, który zakładał opodatkowanie usług dla podmiotów powiązanych stawką 17%, nie obowiązuje (stan na marzec 2026 r.).

Rozliczenie ryczałtu i składki zdrowotnej na przykładach

Prawidłowe wyliczenie obciążeń ryczałtowca wymaga uwzględnienia nie tylko samego podatku, ale również składki na ubezpieczenie zdrowotne, która w 2026 roku opiera się na trzech progach przychodowych. Podstawą do jej wyliczenia jest przeciętne wynagrodzenie z IV kwartału 2025 roku (9 228,64 zł). Przedsiębiorcy powinni również śledzić zmiany makroekonomiczne, takie jak obniżka stóp procentowych przez RPP, które mogą wpływać na koszty kredytów i odsetek podatkowych.

Przykład 1: Programista świadczący usługi IT

Przedsiębiorca świadczy usługi programistyczne opodatkowane stawką 12%. W 2026 roku osiągnął roczny przychód w wysokości 150 000 zł. Roczny podatek zryczałtowany wyniesie 18 000 zł. Ponieważ jego przychód mieści się w drugim progu (od 60 001 zł do 300 000 zł), miesięczna składka zdrowotna wyniesie 830,58 zł. Przedsiębiorca ma prawo odliczyć od przychodu 50% zapłaconych składek zdrowotnych, co dodatkowo obniży podstawę opodatkowania.

Przykład 2: Najem prywatny

Podatnik wynajmuje mieszkanie prywatnie, uzyskując stały przychód 3 000 zł miesięcznie. Roczny przychód wynosi 36 000 zł. Ponieważ kwota ta nie przekracza 100 000 zł, całość opodatkowana jest stawką 8,5%. Roczny podatek wyniesie 3 060 zł. Podatnik musi prowadzić ewidencję przychodów z najmu i wpłacać podatek do 20. dnia miesiąca następnego.

Dla przedsiębiorców o niższych przychodach (do 120 000 zł w 2025 roku) dostępny jest Mały ZUS Plus. W 2026 roku obowiązuje zasada, że z ulgi tej można korzystać maksymalnie przez 36 miesięcy w każdym 60-miesięcznym okresie prowadzenia działalności.

Ryczałt a VAT

Należy pamiętać, że ryczałt i VAT to dwa niezależne podatki. Ryczałtowiec może korzystać ze zwolnienia podmiotowego z VAT do limitu 200 000 zł sprzedaży w roku poprzednim. Przedsiębiorcy prowadzący działalność mieszaną powinni szczególnie uważać na zasady proporcji VAT przy sprzedaży mieszanej, które mogą znacząco wpłynąć na wysokość odliczeń.

Podsumowanie najważniejszych zmian i obowiązków

Prowadzenie księgowości ryczałtowca w 2026 roku wiąże się z nowymi obowiązkami w zakresie raportowania. Kluczową zmianą jest stopniowe wdrażanie elektronicznej ewidencji przychodów i struktury JPKEWP. Dla czynnych podatników VAT, którzy składają pliki JPKV7M, ewidencja elektroniczna jest obowiązkowa od 1 stycznia 2026 roku, a pierwsza wysyłka JPK_EWP za rok 2026 nastąpi w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia 2027 roku. Pozostali ryczałtowcy zostaną objęci tym obowiązkiem rok później. Cyfryzacja ewidencji to część szerszej transformacji podatkowej, która obejmuje również PKPiR w wersji cyfrowej dla przedsiębiorców na innych formach opodatkowania.

Oświadczenie o wyborze ryczałtu należy złożyć do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym podatnik uzyskał pierwszy przychód. Sam podatek należy wpłacać do 20. dnia następnego miesiąca (lub kwartału). Zeznanie roczne PIT-28 za rok 2025 należy złożyć w terminie od 15 lutego do 30 kwietnia 2026 roku. Brak rzetelnego prowadzenia ewidencji przychodów może skutkować nałożeniem przez organ podatkowy najwyższej stawki właściwej dla danego rodzaju działalności, a nawet stanowić powód do wszczęcia postępowania podatkowego. Szczegółowe zasady i typowe pytania dotyczące kontroli skarbowej prezentujemy w praktycznym przewodniku: Kontrola skarbowa w 2026 – co warto wiedzieć?.

Więcej praktycznych porad i analiz zmian w przepisach znajdziesz na blogu Księgoboty.

Tego typu rozliczenia i pilnowanie zmieniających się limitów to codzienność w pracy księgowej, ale proces ten nie musi być uciążliwy. Księgoboty wspierają księgowych w automatyzacji powtarzalnych zadań, weryfikacji stawek i dbają o pełną zgodność z aktualnymi przepisami. Możesz przetestować to rozwiązanie przez 14 dni bezpłatnie - wystarczy szybka rejestracja na ksiegoboty.pl.