JDG dla emeryta wojskowego

Pan Marek po 26 latach służby wojskowej przeszedł na emeryturę w 2024 roku. Swoje doświadczenie zawodowe budował m.in. przy realizacji prac na obiektach wysokościowych: masztach, dachach i konstrukcjach przemysłowych. Rok po zakończeniu służby podjął decyzję o założeniu jednoosobowej działalności gospodarczej, w której dotychczasowe kwalifikacje stały się głównym atutem.

W lipcu 2026 roku zadzwonił do biura rachunkowego z jednym pytaniem: „Czy ja w ogóle mogę założyć firmę mając emeryturę wojskową?” Odpowiedź: tak, i to na wyjątkowo korzystnych warunkach.

Dlaczego emeryt to szczególny przypadek w świecie JDG?

Kiedy „zwykły” przedsiębiorca zakłada działalność, jego pierwsza myśl to ZUS: ulga na start, preferencyjny ZUS przez 24 miesiące, a potem pełne składki sięgające blisko 2 000 zł miesięcznie.

Emeryt - i to jest kluczowa różnica - co do zasady nie podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej, jeżeli posiada ustalone prawo do emerytury.

Dotyczy to zarówno emerytów z ZUS, jak i emerytów wojskowych pobierających świadczenie z Wojskowego Biura Emerytalnego (WBE). Jednak każda sytuacja może mieć swoje niuanse - warto potwierdzić właściwy kod tytułu ubezpieczenia w ZUS (przez eZUS lub bezpośrednio w placówce).

Co to oznacza w praktyce?

Pan Marek nie płaci obowiązkowo:

• składki emerytalnej

• składki rentowej

• składki chorobowej

• składki wypadkowej

• Funduszu Pracy i Funduszu Solidarnościowego

Zostaje jedna składka: zdrowotna - i to obligatoryjnie, niezależnie od statusu emeryta.

PKD 43.99.Z - co to właściwie obejmuje?

Pan Marek wybrał PKD 43.99.Z - „Pozostałe specjalistyczne roboty budowlane, gdzie indziej niesklasyfikowane”. To szeroka kategoria, która obejmuje m.in.:

• prace alpinistyczne na wysokościach: mycie fasad, czyszczenie szyb, montaż reklam na dachach i masztach

• konserwacja kominów i instalacji przemysłowych metodami alpinistycznymi

• montaż i demontaż elementów przy użyciu technik linowych

• drobne naprawy elewacji i pokryć dachowych

Ryczałt 5,5% - jak to działa dla prac budowlanych?

Pan Marek wybrał ryczałt od przychodów ewidencjonowanych.

Ważna zasada: o stawce ryczałtu decyduje faktyczny rodzaj wykonywanych czynności i ich klasyfikacja według PKWiU - nie sama liczba PKD wpisana w CEIDG. PKD jest elementem ewidencyjnym, ale organ podatkowy ocenia czynności według ich rzeczywistego charakteru.

Dla robót budowlanych klasyfikowanych w działach 41-43 PKWiU stawka wynosi 5,5% - na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Przykład liczbowy:

Pan Marek w 2026 roku wystawił faktury na łączną kwotę 96 000 zł (8 000 zł miesięcznie):

To wszystko od strony podatku. Brak KPiR, brak amortyzacji, brak ewidencji kosztów. Tylko ewidencja przychodów i prosta arytmetyka.

Uwaga: ryczałt płaci się od przychodu, nie od dochodu. Jeśli Pan Marek kupuje sprzęt do pracy (liny specjalistyczne, uprzęże, karabińczyki, podnośniki), nie może tych wydatków „odliczyć od podatku”. Dlatego przed wyborem ryczałtu warto porównać go z podatkiem liniowym, szczególnie gdy planowane koszty są wysokie.

VAT - czy Pan Marek musi się rejestrować?

Nie - przynajmniej na początku. Od 1 stycznia 2026 roku limit zwolnienia podmiotowego z VAT wynosi 240 000 zł rocznie (art. 113 ust. 1 i 9 ustawy o VAT). Pan Marek planuje przychody na poziomie 96 000 zł - jest wyraźnie poniżej progu.

Co to oznacza w praktyce:

• wystawia faktury bez VAT (ze wskazaniem podstawy zwolnienia: „zwolnienie na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy o VAT”)

• nie składa JPK_V7M ani JPK_V7K

• nie rejestruje się na formularzu VAT-R

Pułapka do zapamiętania: zwolnienie wygasa w momencie przekroczenia 240 000 zł. Dokładnie z tą transakcją, która spowodowała przekroczenie, Pan Marek staje się podatnikiem VAT.

ZUS krok po kroku - co i kiedy robić

Krok 1: Rejestracja w CEIDG

Pan Marek rejestruje działalność przez biznes.gov.pl. Wypełnia wniosek CEIDG-1, wskazuje:

• PKD: 43.99.Z jako działalność główna

• Formę opodatkowania: ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

• Datę rozpoczęcia działalności

Rejestracja jest bezpłatna. Wpis pojawia się następnego dnia roboczego.

Uwaga ważna dla emerytów wojskowych: Pan Marek przez całe życie zawodowe podlegał zaopatrzeniu wojskowemu (WBE), a nie cywilnemu ZUS. Rejestrując działalność, zakłada po raz pierwszy konto płatnika w ZUS, ze swoim numerem NIP jako identyfikatorem.

Krok 2: Zgłoszenie do ZUS - formularz ZUS ZZA

W ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia działalności Pan Marek składa druk ZUS ZZA - zgłoszenie wyłącznie do ubezpieczenia zdrowotnego (nie ZUS ZUA).

ZZA można złożyć:

• przez eZUS (PUE ZUS) - najwygodniej

• osobiście w dowolnej placówce ZUS - pocztą

Krok 3: Składka zdrowotna w 2026 roku

Przy ryczałcie ewidencjonowanym składka zdrowotna zależy od sumy przychodów osiągniętych od początku roku:

Przykład dla Pana Marka (przychód 96 000 zł): Od miesiąca, w którym narastający przychód przekroczy 60 000 zł, Pan Marek płaci 830,58 zł miesięcznie.

Do tego momentu - 498,35 zł miesięcznie.

Krok 4: Podatek - zaliczki i rozliczenie roczne

Co miesiąc prowadzi ewidencję przychodów i oblicza ryczałt:

• przychód miesiąca x 5,5% = zaliczka na podatek

• termin wpłaty: do 20. dnia następnego miesiąca na mikrorachunek podatkowy

Na koniec roku składa PIT-28 - do końca lutego roku następnego.

BHP i ubezpieczenie - czego ZUS nie zastąpi

Praca na wysokościach to praca szczególnie niebezpieczna. Pan Marek jako emeryt prowadzący JDG:

• nie podlega ubezpieczeniu wypadkowemu z tytułu działalności

• nie nabędzie prawa do zasiłku chorobowego z działalności

Co warto zrobić zanim wejdzie się na drabinę:

• Polisa NNW (od następstw nieszczęśliwych wypadków) - dedykowana pracom na wysokościach

• Polisa OC działalności - ochrona przed roszczeniami klientów za szkody wyrządzone podczas pracy

Pełne zestawienie kosztów w pierwszym roku

Dla przychodu 96 000 zł rocznie (8 000 zł miesięcznie):

Dla porównania: nie-emeryt zakładający JDG bez ulg zapłaciłby ponad 23 000 zł samych składek społecznych w skali roku.

Tego typu rozliczenia i niuanse emerytalno-podatkowe to codzienność w pracy księgowego. Jeżeli chcesz uprościć podobne zadania i sprawdzić, jak działa automatyzacja czynności księgowych, Księgoboty oferują 14 dni bezpłatnego testowania po rejestracji na ksiegoboty.pl.